Nền kinh tế đang phục hồi dần

Tốc độ tăng trưởng khu vực dịch vụ năm 2009 dự kiến tăng 0,2% - 0,4% so với chỉ tiêu đã được Quốc hội thông qua Ảnh: ĐỨC THANH

Bộ Kế hoạch và Đầu tư chính thức công bố tổng số tiền triển khai thực hiện gói kích cầu là 143.000 tỷ đồng, tương đương 8 tỷ USD. Toàn bộ số tiền này nhằm ngăn chặn suy giảm kinh tế, duy trì tăng trưởng ở mức hợp lý và đảm bảo an sinh xã hội.

Cụ thể, gói hỗ trợ lãi suất vay vốn tín dụng trị giá 17.000 tỷ đồng; tạm hoãn không thu hồi các khoản ứng trước kế hoạch đầu tư phát triển thuộc nguồn ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2009 khoảng 3.400 tỷ đồng; ứng trước kế hoạch NSNN các năm tiếp theo cho các dự án chuyển tiếp, có khả năng hoàn thành trong năm 2009, 2010 khoảng 37.200 tỷ đồng; chuyển nguồn kế hoạch NSNN và trái phiếu chính phủ kế hoạch năm 2008 sang năm 2009 khoảng 30.200 tỷ đồng; bổ sung thêm kế hoạch trái phiếu chính phủ năm 2009 là 20.000 tỷ đồng; miễn, giảm thuế khoảng 28.000 tỷ đồng; các khoản chi kích cầu khác nhằm ngăn chặn suy giảm kinh tế và đảm bảo an sinh xã hội khoảng 7.200 tỷ đồng.

Hiệu quả của gói kích cầu kể trên, theo Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Võ Hồng Phúc, trong điều kiện kinh tế toàn cầu đang suy thoái, chỉ có 12/170 nước đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế dương, đã thể hiện ở tốc độ tăng GDP 3,1% của Việt Nam trong quý I/2009. Quan trọng hơn, tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế đang có dấu hiệu phục hồi rõ dần qua từng tháng.

Nếu như trong tháng 1/2009, giá trị sản xuất công nghiệp giảm tới 13,7% thì sang tháng 2 đã tăng 8,4%; tháng 3 tiếp tục tăng 3,6%, đưa giá trị sản xuất công nghiệp 4 tháng đầu năm tăng 3,3% so với cùng kỳ năm 2008. Đặc biệt, trong khi tốc độ tăng giá trị gia tăng ngành xây dựng trong quý I/2008 giảm 0,4%, thì đến quý I/2009 đã tăng 6,9% nhờ tận dụng được cơ hội giá vật liệu xuống thấp và thị trường bất động sản có dấu hiệu phục hồi.

Tốc độ tăng trưởng khu vực nông, lâm nghiệp, thuỷ sản và khu vực dịch vụ đạt mức tăng trưởng khả quan, đặc biệt là lĩnh vực thuỷ sản và dịch vụ. “Những động thái này là kết quả tích cực của việc thực hiện các chính sách hỗ trợ sản xuất và kích cầu đầu tư, tiêu dùng”, Bộ trưởng Võ Hồng Phúc nhận định và cho rằng, nền kinh tế nước ta trong năm 2009 sẽ không bị rơi vào khủng hoảng và suy thoái như các quốc gia khác và bắt đầu có dấu hiệu chuyển biến theo chiều hướng tích cực.

Mặc dù vậy, nền kinh tế thế giới vẫn đang diễn biến rất khó lường. Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) vừa đưa ra dự báo tốc độ tăng GDP toàn cầu năm nay sẽ là âm 1,9% thay vì mức tăng 0,5% hồi tháng 1/2009. Tình hình này buộc Chính phủ sẽ kiến nghị Quốc hội giảm một số chỉ tiêu kinh tế quan trọng.

Tại phiên họp thứ 20 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH), các chỉ tiêu điều chỉnh được Chính phủ đưa ra là điều chỉnh tốc độ tăng GDP từ 6,5% xuống còn 5%; tốc độ tăng trưởng của khu vực nông lâm ngư nghiệp từ mức 2,8% xuống còn khoảng 2,0% - 2,8%; khu vực công nghiệp và xây dựng từ 7,4% xuống còn 3,5% - 5,0%.

“Riêng ngành xây dựng có dấu hiệu thuận lợi hơn, tình hình thị trường bất động sản chớm “tan băng”, cùng với các động thái giảm giá vật liệu xây dựng, Chính phủ bổ sung thêm nhiều nguồn vốn thực hiện các dự án đầu tư, dự báo ngành xây dựng có thể từng bước thoát ra khỏi tình trạng trì trệ hiện nay”, Bộ trưởng Võ Hồng Phúc phát biểu và dự báo cả năm ngành xây dựng có thể đạt mức tăng khoảng 10-10,5%”. Cùng với đó, tốc độ tăng trưởng của khu vực dịch vụ cả năm 2009 cũng dự kiến đạt 7,5% - 7,7%, tăng 0,2% - 0,4% so với chỉ tiêu đã được Quốc hội thông qua.

Tuy nhiên, ngay cả với các mục tiêu dự kiến đề nghị điều chỉnh của Chính phủ, nhiều thành viên UBTVQH cũng hết sức băn khoăn trước khả năng hoàn thành. “Tốc độ tăng trưởng GDP quý I chỉ đạt 3,1%, nên mục tiêu tăng trưởng kinh tế bình quân cả năm 5% là một thách thức lớn”, Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế của Quốc hội Hà Văn Hiền băn khoăn.

Ông Hiền tính toán, giả định GDP có tốc độ tăng dần đều qua các quý, muốn đạt tăng trưởng bình quân cả năm 5,0% thì phải có gia tốc tăng mỗi quý là 1,3%. Cụ thể, tốc độ tăng GDP của quý II phải đạt 4,4%, quý III đạt 5,7% và quý IV phải đạt ít nhất 7% thì mới hoàn thành mục tiêu này.

Liên quan đến kiến nghị nâng mức bội chi ngân sách từ 4,82% GDP lên khoảng 6,0% - 8,0%, các thành viên UBTVQH đồng tình khi nhận rõ khả năng thu NSNN năm 2009 không thể đạt mức dự toán do tốc độ tăng trưởng kinh tế chậm lại làm giảm thu nhập của doanh nghiệp, giá dầu thô quốc tế giảm mạnh và do thực hiện miễn, giảm, giãn thuế để kích cầu đầu tư và tiêu dùng nhưng không thực hiện cắt giảm chi tiêu, nhất là chi đầu tư phát triển theo dự toán ngân sách nhà nước.

Tuy nhiên, khi tính toán cụ thể, các thành viên UBTVQH khá băn khoăn về tỷ lệ bội chi. Theo ông Hiền, với mức bội chi dự kiến là 150.300 tỷ đồng, nếu GDP vẫn tăng 6,5% thì bội chi năm nay vào khoảng 8,3% GDP; nhưng GDP năm 2009 nếu chỉ tăng 5% thì bội chi ngân sách phải là 9,7% GDP. “Chính phủ cần rà soát, tính toán khả năng thu, chi ngân sách để xác định số bội chi cần thiết, nhằm thực hiện chủ trương kích cầu, chống suy giảm kinh tế, nhưng cũng bảo đảm tính hợp lý và thực tế”, ông Hiền đề xuất.