Nỗi lo chưa qua

Sự bùng nổ có tính chất bong bóng của TTCK và bất động sản cách đây hơn 1 năm là hệ quả của chính sách tiền tệ nới lỏng với mức lãi suất thấp duy trì trong thời gian khá dài. Lạm phát bắt đầu tăng cao, tăng chóng mặt dẫn đến tình hình kinh tế trong nước đầu năm 2008 khá căng thẳng, mà sau đó Ngân hàng Nhà nước đã phải tăng lãi suất cơ bản, thắt chặt tín dụng một cách khá đột ngột để kiềm chế lạm phát.

Nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, lạm phát tăng cao trong nửa đầu năm 2008 là do chính sách đã phản ứng chậm với những diễn biến của nền kinh tế. Cụ thể là phải đến khi lạm phát đã tăng rất mạnh, lãi suất mới bắt đầu được điều chỉnh tăng giật cục, tác động khá tiêu cực đến hoạt động của nhiều doanh nghiệp.

Bài học này cần được đặc biệt lưu ý trong giai đoạn hiện nay. Để chặn đà suy giảm kinh tế, Chính phủ đã thực hiện chính sách nới lỏng cung tiền, giảm lãi suất cho vay, bơm tiền vào doanh nghiệp để thúc đẩy sản xuất - kinh doanh. Biện pháp này hoàn toàn phù hợp, tuy nhiên bất kỳ chính sách nào cũng có mặt hạn chế và hạn chế của giảm lãi suất, tăng cung tiền là lạm phát sẽ trở lại.

Tiến sỹ kinh tế Vũ Thành Tự Anh nhận xét: "Còn quá sớm để nói về sự tăng trưởng bình thường trở lại của nền kinh tế, nhưng với mức lãi suất thấp như hiện nay phải tính đến thời điểm hợp lý để tăng lãi suất trở lại như một giải pháp nhằm “rút củi đáy nồi”. Một chính sách không được điều chỉnh kịp thời sẽ phản tác dụng như bài học đầu năm 2008.

Trên thực tế, nhờ chính sách kích cầu, bơm tiền vào nền kinh tế, giá sắt thép, xi măng đã tăng. Trên sàn chứng khoán, cổ phiếu của hai ngành này đang lên giá vững vàng. Thị trường bất động sản đã ấm lại và theo quy luật, khi nào tăng trưởng tín dụng tăng lên thì giá bất động sản cũng tăng theo. TTCK tăng nóng trong 1 tháng qua được xem có một phần nguyên nhân từ dòng tiền lãi suất thấp được bơm vào nền kinh tế. Nguy cơ suy thoái kinh tế dường như đã bị chặn lại, nhưng nỗi lo lạm phát đang bắt đầu lớn dần.

Giá xăng vừa tăng cũng sẽ tác động tăng giá hàng hóa tiêu dùng nói chung, một dấu hiệu báo trước của lạm phát trong thời gian tới. "Đây không phải là điều nhà đầu tư sẽ lo lắng trong thời điểm hiện tại, nhưng là điều đáng để quan tâm. Đây có thể là mối lo ngại của thị trường vào cuối mùa hè năm nay", chuyên gia phân tích Fiachra Mac Cana của Công ty Chứng khoán HSC nhận định.

Logic đơn giản là khi lạm phát tăng trở lại thì tỷ lệ lạm phát được chiết khấu vào giá cổ phiếu. Các cổ phiếu đang có tỷ lệ cổ tức trên thị giá ở mức ngang bằng lãi suất tiết kiệm hiện nay sẽ phải trừ đi tỷ lệ lạm phát để tính toán lợi nhuận kỳ vọng. Với mức lợi nhuận kế hoạch đã được công bố thì nhiều cổ phiếu mà nhà đầu tư mua vào với tính toán "cổ phiếu phòng thủ, thay gửi tiền tiết kiệm" sẽ khó đáp ứng được lợi nhuận kỳ vọng. Những cổ phiếu mà nhà đầu tư kỳ vọng thu lợi nhuận từ sự tăng giá thị trường thì mức tăng cũng phải đảm bảo lợi nhuận sau khi trừ đi tỷ lệ lạm phát. Trong khi các nhà làm chính sách lo kịp "rút củi đáy nồi", thì các nhà đầu tư cũng cần phải tính đến bài toán lạm phát, dù tình huống này không ai mong đợi sẽ xảy ra.