 |
SCIC được giao toàn quyền đầu tư thêm, bán bớt hoặc bán hết vốn mà Tổng công ty đã tiếp nhận hoặc đầu tư tại các DN khác.
Chính phủ thống nhất thực hiện quyền, nghĩa vụ của chủ sở hữu đối với Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC).
Thủ tướng Chính phủ trực tiếp thực hiện hoặc ủy quyền cho Bộ Tài chính thực hiện các quyền và nghĩa vụ của chủ sở hữu vốn nhà nước tại SCIC.
Theo Nghị định về tổ chức và hoạt động của SCIC sắp được Chính phủ ban hành thì SCIC sẽ trở thành một trong những tổng công ty lớn nhất hiện nay với số vốn điều lệ được Nhà nước bảo đảm lên tới 50.000 tỷ đồng, gấp 10 lần so với khi mới thành lập và gấp hơn 3 lần hiện nay là 15.000 tỷ đồng.
Theo Dự thảo Nghị định này, SCIC là một tổ chức kinh tế đặc biệt của Nhà nước hoạt động dưới hình thức công ty TNHH một thành viên do Nhà nước sở hữu 100% vốn.
SCIC sẽ tiếp nhận và thực hiện quyền đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại các DN; đầu tư vốn vào các ngành, lĩnh vực kinh tế trong nước và nước ngoài; đầu tư và quản lý vốn đầu tư vào các lĩnh vực, ngành kinh tế quốc dân theo nhiệm vụ Thủ tướng Chính phủ giao; quản lý, sử dụng Quỹ hỗ trợ sắp xếp doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, SCIC còn thực hiện chức năng tổ chức huy động và nhận ủy thác nguồn vốn đầu tư từ các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước; cung cấp các dịch vụ tư vấn đầu tư, tư vấn tài chính, tư vấn cổ phần hóa; tư vấn quản trị, chuyển đổi sở hữu, mua bán sáp nhập DN và các dịch vụ hỗ trợ DN khác theo…
SCIC sẽ được giao trách nhiệm tiếp nhận quyền đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại công ty TNHH nhà nước, công ty cổ phần được chuyển đổi từ DN nhà nước độc lập trực thuộc các bộ, ngành, UBND cấp tỉnh hoặc mới thành lập; công ty liên doanh có vốn góp nhà nước do các bộ, ngành, UBND cấp tỉnh làm đại diện chủ sở hữu.
Đối với các tập đoàn kinh tế, tổng công ty, DN tổ chức hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con, sau khi cổ phần hoá, việc chuyển giao quyền đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước được thực hiện theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
Theo Dự thảo Nghị định này thì SCIC được quyền lựa chọn và quyết định lĩnh vực, hình thức đầu tư và kinh doanh vốn theo nguyên tắc thị trường, bảo đảm hiệu quả và khả năng sinh lời; góp vốn, tài sản với nhà đầu tư trong nước và ngoài nước để liên doanh, liên kết dưới hình thức mua một phần hoặc toàn bộ công ty khác, đầu tư thành lập DN mới, ký hợp đồng hợp tác kinh doanh và các hình thức khác theo quy định của pháp luật.
SCIC cũng được giao toàn quyền đầu tư thêm, bán bớt hoặc bán hết vốn mà Tổng công ty đã tiếp nhận hoặc đầu tư tại các DN khác; huy động vốn để kinh doanh dưới hình thức phát hành trái phiếu, kỳ phiếu; vay vốn của tổ chức tín dụng, tổ chức tài chính trong và ngoài nước nhưng phải tự chịu trách nhiệm về hiệu quả sử dụng vốn huy động.
Ngoài ra, SCIC còn được tham gia ban chỉ đạo cổ phần hóa hoặc phương án cổ phần hóa các DN thuộc đối tượng chuyển giao vốn về Tổng công ty; được bảo lãnh, thế chấp và tín chấp cho DN có vốn góp của Tổng công ty vay vốn của tổ chức tín dụng, ngân hàng trong và ngoài nước…
Theo Dự thảo, SCIC còn được quyền chủ động sử dụng nguồn vốn kinh doanh của mình để đầu tư vào lĩnh vực, ngành nghề quan trọng mà Nhà nước cần nắm giữ cổ phần chi phối nhưng phải bảo đảm hiệu quả đầu tư, khả năng thu hồi vốn.
Đối với những DN khác, SCIC được đầu tư thêm vốn vào các tập đoàn, tổng công ty nhà nước hoặc các công ty thành viên của tập đoàn, tổng công ty để đảm bảo Nhà nước nắm giữ chi phối; đầu tư bổ sung vốn vào các DN có vốn đầu tư của Tổng công ty; đầu tư góp vốn thành lập DN mới, góp vốn liên doanh, liên kết, đầu tư mua một phần tài sản hoặc toàn bộ DN khác.
Đặc biệt, Dự thảo Nghị định chính thức cho SCIC được đầu tư trên thị trường chứng khoán thông qua việc mua, bán cổ phiếu, trái phiếu và các công cụ tài chính khác.
Cũng theo Dự thảo này, lợi nhuận còn lại, sau khi trừ đi khoản chia lãi cho các thành viên góp vốn liên kết, trích quỹ dự phòng tài chính, bù đắp khoản lỗ của các năm trước, SCIC được trích tối đa 500 triệu đồng lập quỹ thưởng Ban quản lý điều hành Tổng công ty; trích tối đa 3 tháng lương thực hiện lập quỹ khen thưởng, phúc lợi; phần lợi nhuận còn lại được chuyển toàn bộ vào quỹ đầu tư phát triển hoặc tăng vốn điều lệ.
Theo Báo cáo giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước tại các tập đoàn, tổng công ty nhà nước do Uỷ ban Thường vụ Quốc hội thực hiện thì hiện SCIC đang quản lý khoảng 900 doanh nghiệp, trong đó 87% doanh nghiệp có vốn điều lệ dưới 10 tỷ đồng.
Ông Hà Văn Hiền, Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế của Quốc hội cho biết, có tới 45% số DN nhỏ do SCIC quản lý phần vốn có tỷ suất lợi nhận/vốn dưới 10% và có khoảng 7% trong số này hoạt động kinh doanh thua lỗ nhưng SCIC rất khó thoái vốn, một phần do thị trường chứng khoán chưa phục hồi, phần khác là do các cơ chế hiện hành chưa trao quyền chủ động thực sự cho SCIC trong việc thoái vốn.
Vì vậy, theo ông Hiền, việc xây dựng một cơ chế pháp lý mới cho SCIC (thay thế Quyết định 151/2005/QĐ-TTg) không chỉ tạo điều kiện cho SCIC đẩy nhanh quá trình thoái vốn tại DN nhà nước không cần nắm giữ, chủ động đầu tư vốn vào các DN khác, chủ động tham gia vào thị trường chứng khoán… mà còn góp phần chấm dứt tình trạng một số địa phương cố tình trì hoãn việc bàn giao vốn tại những DN hoạt động kinh doanh có hiệu quả về SCIC.
