Khoảng thời gian tốt nhất để đầu tư ngắn hạn đối với ngành thép là khi TTCK đã vượt qua giai đoạn tăng trưởng đầu tiên Early Bull và các thông tin vĩ mô hỗ trợ đã vững chắc hơn. CTCP chứng khoán Bảo Việt cũng lưu ý có thể đầu tư vào các cổ phiếu đầu ngành, trong đó đặc biệt là HPG.
Trong bối cảnh khó khăn, ngành thép Việt Nam đang tiếp tục chứng kiến sự phân hóa mạnh mẽ. Thép xây dựng (chiếm trên 50% tổng nhu cầu tiêu thụ thép) ước tính sụt giảm tới -10% trong năm 2012, mạnh hơn nhiều so với mức giảm 2% của năm 2011.
Trong khi đó, lượng tiêu thụ các loại thép khác như thép ống, thép cuộn cán nguội, cán tôn mạ kẽm tăng 20-40% đã kéo tổng tiêu thụ ngành thép cả nước trong năm 2012 tăng khoảng 3% so với 2011. Tuy nhiên, mức giá các sản phẩm thép lại vẫn ở chiều hướng sụt giảm.
Kết quả kinh doanh (KQKD) của các công ty trong ngành thép đều đang cho thấy xu hướng xấu hơn. Đa số công ty đều có tăng trưởng doanh thu trong năm 2012 nhưng lợi nhuận lại giảm mạnh. Trong số 11 công ty đang niêm yết, đã có 4/11 công ty lỗ lũy kế 4 quý, và 3/11 công ty có mức lợi nhuận rất thấp, các công ty còn lại (ngoại trừ HSG) thì đều sụt giảm lợi nhuận trong năm 2012 so với năm 2011.
HSG là đại diện duy nhất của ngành thép có KQKD vượt trội so với năm 2011, nhờ sản phẩm tôn mạ của công ty vẫn tiêu thụ tốt tại nội địa (thị phần tăng từ 37% lên 40% trong năm 2012) và xuất khẩu tăng trưởng tốt.
Bên cạnh những khó khăn chung của nền kinh tế, các DN thép còn phải đối mặt với các vấn đề về tồn kho và cạnh tranh nội bộ ngành rất khốc liệt. Năm 2013 sẽ có thêm 5 nhà máy thép đi vào sản xuất với công suất 1,5 triệu tấn/năm, nâng tổng công suất thép xây dựng cả nước lên 11 triệu tấn/năm. Điều này sẽ khiến cho cung vượt xa cầu, làm tăng cạnh tranh trên thị trường thép nội địa.
Tiêu thụ thép cả nước hiện nay chỉ khoảng 5 triệu tấn, chưa bằng nửa công suất sản xuất. Đã vậy, việc xuất khẩu sản phẩm thép cũng gặp khó khăn khi các nước áp dụng nhiều chính sách bảo hộ, hạn chế nhập khẩu, thị trường tiêu thụ trong nước còn khá trầm lắng.
Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) Phạm Chí Cường dự báo, năm 2013 sẽ là năm ngành thép gặp nhiều khó khăn hơn nữa do suy thoái chung toàn cầu khiến nhu cầu thép thế giới tiếp tục ở mức thấp. Trong khi đó, tại thị trường trong nước, việc “phá băng” cho thị trường bất động sản chưa có nhiều chuyển biến, giải pháp gỡ khó cho sản xuất trong nước chưa có tác dụng tức thì.
Ngoài ra, việc mức thuế nhập khẩu thép theo hiệp định tự do thương mại giữa Việt Nam ký với các nước sẽ giảm dần tới 0% càng làm cho sự cạnh tranh giữa thép trong nước và thép nhập khẩu, đặc biệt là thép giá rẻ từ Trung Quốc, càng trở nên khốc liệt hơn…
Theo đánh giá của các nhà phân tích tại Công ty chứng khoán BIDV (BSC), sau hai năm tăng trưởng toàn ngành âm gần 12%, năm 2013 dự kiến sẽ tiếp tục là một năm có sự phân hóa mạnh mẽ hơn nữa trong số các DN thép Việt Nam. Đa số DN quy mô nhỏ và trung bình sẽ tiếp tục rơi vào tình trạng mất thị phần, tồn kho lớn, gây thua lỗ, mất thanh khoản thậm chí phá sản. Bên cạnh đó những DN có tiềm lực tài chính và năng lực sản xuất, khả năng quản trị tốt hơn sẽ có cơ hội chiếm thêm thị phần.
Tuy nhiên, miếng bánh thị trường nhỏ đi, trong khi cạnh tranh cao, khiến ngay cả các DN dẫn đầu ngành thép xây dựng thì biên lợi nhuận ngày cảng mỏng và lợi nhuận sẽ không được cải thiện so với năm 2012. Thép tấm, tôn mạ và thép ống, vẫn có cơ hội tiếp tục tăng trưởng trong năm 2013, nhu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu vẫn đang tăng lên đối với các sản phẩm thép này. Do vậy các DN thuộc ngành thép tấm, tôn mạ và thép ống vẫn có cơ hội duy trì tốc độ tăng trưởng tương đương 2012.
Có thể nói, các vấn đề nội tại của ngành thép như thừa công suất, công nghệ lạc hậu không thể giải quyết trong 1-2 năm, tình trạng trì trệ của ngành bất động sản và xây dựng vẫn còn có thể kéo dài lâu hơn nữa. Do vậy BSC cho rằng, không nên đầu tư trung/dài hạn vào ngành thép, đặc biệt đối với các DN quy mô nhỏ và trung bình.
Trong khi đó, nếu thị trường có phục hồi ngắn hạn trở lại, vẫn có thể xem xét trading/đầu tư ngắn hạn các cổ phiếu thép đầu ngành như HSG, HPG và theo dõi chặt chẽ các cổ phiếu thanh khoản nhất ngành thép đồng thời cũng sụt giảm mạnh nhất trong 2012 là VIS, VGS.
Khoảng thời gian tốt nhất để đầu tư ngắn hạn đối với ngành thép là khi TTCK đã vượt qua giai đoạn tăng trưởng đầu tiên Early Bull và các thông tin vĩ mô hỗ trợ đã vững chắc hơn. CTCP chứng khoán Bảo Việt cũng lưu ý có thể đầu tư vào các cổ phiếu đầu ngành, trong đó đặc biệt là HPG.
Nguyên nhân HPG là DN có quy mô sản xuất lớn, công nghệ hiện đại giúp gia tăng biên lợi nhuận. Các ngành hàng sản xuất của HPG có mối liên hệ chặt chẽ do đó có thể tận dụng lợi thế đa ngành nghề để giảm chi phí sản xuất và có khả năng mở rộng thị phần khi nhiều nhà máy yếu kém tạm ngừng hoạt động và Dự án thép giai đoạn II đi vào sản xuất.
