Với một người từng giúp Trung Quốc thống trị ngành năng lượng xanh, đây là một kết cục bi đát. Ngày 4/3 vừa qua, HĐQT tập đoàn Suntech Power đã đuổi việc nhà sáng lập và đương kim Chủ tịch Thi Chính Vinh.
Suntech từng nhiều năm liền là nhà sản xuất pin năng lượng mặt trời chính của Trung Quốc nhưng nay kinh doanh bết bát và đang có nguy cơ vỡ nợ khi 541 triệu USD trái phiếu sẽ đáo hạn vào ngày 15/3 này.
Đây là lần thứ hai ông Thi Chính Vinh mất chức, sau khi bị tước mất ghế Tổng giám đốc hồi tháng 8 năm ngoái.
Cách đây không lâu, Suntech và ông Thi còn là ví dụ tiêu biểu cho thấy Trung Quốc đang đánh bại Mỹ ở mảng năng lượng sạch.
Thi Chính Vinh là một tấm gương điển hình kiểu Trung Quốc, ra nước ngoài du học rồi quay về nước với bí quyết công nghệ và hoài bão lập thân. Ông Thi sinh năm 1963 ở tỉnh Giang Tô, lấy bằng Tiến sỹ kỹ sư điện tử tại trường ĐH New South Wales rồi thành lập Suctech năm 2001.
Chỉ trong có vài năm, ông biến Suntech thành một thế lực đáng nể trong ngành sản xuất pin năng lượng mặt trời toàn cầu. Năm 2008, tạp chí Forbes xếp ông là người giàu thứ 7 Trung Quốc và thứ 368 thế giới.
Ngay cả khi khủng hoảng tài chính bùng nổ, Suntech vẫn tiếp tục tăng trưởng. Đến năm 2010, công ty mở rộng sang Mỹ với việc khai trương nhà máy tại Goodyear, Arizona.
Tuy vậy, khi ấy việc kinh doanh của Suntech đã bắt đầu đi xuống. Suntech cùng các nhà sản xuất pin năng lượng mặt trời khác ở Trung Quốc bắt đầu lao đao khi nhu cầu không theo kịp khả năng sản xuất khổng lồ.
Năm 2009, công suất tấm pin năng lượng mặt trời mới là 12 gigawatt. Hai năm sau, theo ước tính của nhà phân tích Nitin Kumar từ Nomura, con số này đã lên tới 70 gw.
Từ đó đến nay, dù công suất có giảm nhưng vẫn vào khoảng 60 gw, tức gấp đôi nhu cầu toàn thế giới trong năm nay. Kinh tế trì trệ tác động tới tất cả các nhà sản xuất Trung Quốc, vốn chiếm 60% công suất toàn cầu.
Ngoài ra, Suntech còn hứng chịu nhiều vụ tai tiếng nữa, trong đó đáng chú ý nhất là khi công ty này thừa nhận có thể mình là nạn nhân trong vụ lừa đảo bảo đảm tài chính trị giá 722 triệu USD vào năm 2010.
Suntech bị hàng loạt cổ đông kiện sau lần ấy, khiến giá chứng chỉ lưu ký niêm yết tại New York của cổ phiếu Suntech rớt từ gần 50 USD năm 2008 xuống còn chỉ hơn 1 USD.
Tuy vậy, Thi Chính Vinh không chịu im lặng ra đi. Một ngày sau khi bị đuổi việc, ông ra thông cáo cho rằng hành động của HĐQT là “hiểu nhầm và bất hợp pháp”. Quyết định xa thải ông là “vô căn cứ và không có hiệu lực”.
Ông Thi nói thêm “HĐQT hành động như vậy trong thời điểm này chứng tỏ họ không tập trung vào vấn đề quan trọng nhất và không làm việc vì lợi ích của công ty”.
Khi mà số trái phiếu chuyển đổi trên đã gần đến kỳ đáo hạn, HĐQT của Suntech buộc phải thương thảo với Thi Chính Vinh, vì theo lời ông này: “Tất cả các bên có lợi ích liên quan đều muốn nói chuyện với tôi. Tất cả các TGĐ ngân hàng muốn nói chuyện với tôi. Họ muốn biết vì sao TS.Thi không có mặt.”
Về phần mình, HĐQT Suntech cho rằng họ thay thế Chủ tịch Thi chẳng có gì là phi pháp. Suntech cũng ra thông cáo nói mình “tự tin” rằng việc bổ nhiệm Susan Wang làm Chủ tịch là “có căn cứ và có hiệu lực.”
Liệu TS.Thi ra đi có giúp Suntech gượng dậy? Nhà phân tích Kumar không lạc quan đến thế. Hành động này “quá nhỏ, quá muộn”, ông nói. “Hiện có hai giải pháp: tuyên bố phá sản hoặc tìm một người sẵn sàng giải cứu.”
Biết đâu đấy, giải pháp thứ hai sẽ thành hiện thực. Chính quyền thành phố Vô Tích, nơi Suntech đóng trụ sở, đang tìm kiếm giải pháp giải cứu Suntech. Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng tái tạo đồng thời là Cố vấn Quốc vụ viện Trung Quốc Thạch Định Hoàn cho Bloomberg biết “chính phủ sẽ không để một công ty nổi tiếng như thế dễ dàng lâm vào cảnh đổ bể.”
